Inclusieve woonvorm brengt bewoners met en zonder zorgvraag samen.
De herontwikkeling van de voormalige tuchtschool Eikenstein in Zeist is afgerond. Het gemeentelijk monument is getransformeerd tot een bijzonder woongebouw waar erfgoed, natuur, wonen en zorg samenkomen. In het hoofdgebouw zijn ruim tachtig sociale huurappartementen gerealiseerd, waarvan een deel bestemd is voor bewoners met een zorgvraag. De eerste bewoners wonen sinds kort in hun nieuwe woning.
De transformatie van het monument is de eerste stap in de realisatie van een nieuwe inclusieve woonbuurt in Zeist waarvoor SVP Architectuur en Stedenbouw het stedenbouwkundig plan maakte. De herontwikkeling van het monument, dat het hart van de buurt vormt, staat in het teken van behoud én vernieuwing. Door latere aanbouwen te verwijderen, is ruimte gecreëerd voor nieuwbouw én is de oorspronkelijke uitstraling van het monumentale gebouw hersteld. Het algehele ontwerpproces is door SVP Architectuur en Stedenbouw ontwikkeld, de restauratie en verduurzaming van het monument is door 1m98 architecten verzorgd. De prettige samenwerking heeft geleid tot een krachtig samenspel van restauratie en nieuwbouw.
Circa 35 bewoners met een lichte tot zware zorgvraag wonen hier samen met reguliere bewoners. Deze woonvorm stimuleert ontmoeting, betrokkenheid en zelfstandigheid. Informele zorg en sociale verbinding vormen daarbij een vanzelfsprekend onderdeel van het dagelijks leven, ondersteund door professionele zorg.
Restauratie en verduurzaming van het monument
Het monument uit 1904 is gerestaureerd èn verduurzaamd. Zowel het exterieur als het interieur kregen de oorspronkelijke kleurstelling terug, zonnekasten zijn gereconstrueerd (met daarachter moderne screens als zonwering) en de drie kenmerkende schoorstenen zijn weer terug op de daken van Eikenstein.
Er is bij de transformatie veel aandacht besteed aan het behoud van de oorspronkelijke ruimtelijke structuur van de tuchtschool. De historische gangen, van waaruit de meisjes destijds uitsluitend uitzicht hadden op de binnentuinen, bleven behouden. Door de witte verf van de lambrisering te verwijderen, zijn de verschillende kleuren metselwerk weer zichtbaar. Ook kozijnen en wanden hebben weer kleur! Daarnaast komen herstelde paneeldeuren, tegelvloeren en monumentale trappen weer tot hun recht. Op de verdieping is een nieuwe galerij toegevoegd voor de ontsluiting van de woningen in de nieuwbouwvleugels. Zo kon de oorspronkelijke monumentale gang intact blijven.
Nieuwbouw versterkt het monumentale ensemble
Aan weerszijden van het monument zijn twee nieuwe vleugels gerealiseerd. Deze nieuwbouw sluit in schaal, kleur en vormgeving zorgvuldig aan op het historische gebouw, terwijl eigentijdse architectuur en materiaalgebruik zorgen voor een subtiel onderscheid tussen oud en nieuw.
De gevels zijn uitgevoerd in grote keramische panelen met een verticale structuur. Gladde en ruwe banen wisselen elkaar af, waardoor de uitstraling past bij het verweerde karakter van het monument. Bijzonder detail zijn de geperforeerde panelen tussen de ramen. Deze perforaties verwijzen naar historische metselwerkpatronen van Friese en Groninger stenen. In elk paneel is bovendien de naam opgenomen van een meisje dat ooit in het tuchthuis verbleef. Daarmee blijft de geschiedenis van het gebouw en de voormalige bewoners zichtbaar aanwezig.
Betrokken partijen
Mede dankzij diverse partners openden de deuren van Eikenstein begin juni voor de nieuwe bewoners. Ontwikkelende bouwer Plegt-Vos werkte in opdracht van NabijWonen. Het ontwerpteam voor de transformatie van het monument bestaat uit: 1m98 architecten en SVP Architectuur en Stedenbouw (architectuur uitbreiding monument en stedenbouwkundig plan), Toba architecten (bouwkundige uitwerking), Schokker Adviseur Bouw (constructies), Losada Installatietechniek (installaties), moBius consult (bouwfysica, brandveiligheid), Deltavormgroep (landschap).
