Het Design Museum, Gent (B) van Atama architects wil buiten de huidige grenzen treden en mensen bereiken die tot op vandaag de weg naar het Design Museum niet of moeilijk vonden. Het ontwerp creëert een 'derde plek'. De perimeter van de site is grillig, de oppervlakte beperkt. Maar het bouwprogramma omvangrijk. Van een museum mag men verwachten dat het wordt opgemerkt. De nauwe Drabstraat en de historische stad veronderstellen een genuanceerd antwoord waarvan het beperken van de hoogte van het gebouw een belangrijk onderdeel vormt.
Aanpak
Het ontwerp verbreedt de site: Huis Leten wordt, net zoals Hotel de Coninck, onderdeel van de bezoekerservaring. Het museum richt zich tot de stad en haar bezoekers. Afhankelijk van waar men zich bevindt in de stad – vlakbij in de Drabstraat, in de binnentuin, aan de Graslei – zal het gebouw je rechtstreeks aanspreken door de activiteiten die zich erin ontplooien te tonen.
Samenwerking met andere disciplines
Het ontwerp werd gerealiseerd door ATAMA samen met Carmody Groake. ATAMA voerde controle uit op de uitvoering van de werkzaamheden. RE-ST architecten trad op als erfgoed specialist en coördineerde de restauratie werkzaamheden. In samenwerking met BC asm werd de Ghent Waste Brick ontwikkeld. Antwerps duo Unfold ontwierp en realiseerde de inkompoort. Daarnaast zijn er verschillende designers zoals Bas Smets, Chevalier Mason en Bram Vanderbeke, die iets toevoegen aan het interieur van het museum.
Duurzaamheid
Het nieuwe museum werd gebouwd in CLT, een duurzaam materiaal met een lage koolstofvoetafdruk. De gevel van de nieuwe vleugel bestaat uit met kalk geharde gevelstenen van stadsafval, wat zorgt voor een sculpturale uitstraling die in huiselijke schaal, kleur en materialiteit aansluit bij de historische koopmanshuizen. Het interieur wordt afgewerkt met recuperatie- en circulaire materialen, zoals gerecupereerd hout, een terrazzo op basis van steenpuin en biobased materialen in de sanitaire ruimtes
Materiaal en techniek
De gevel is opgetrokken uit de innovatieve Gent Waste Brick, een kalkgeharde bouwsteen gemaakt van lokaal bouwafval. Geen ovens, geen hoge CO₂-uitstoot: deze steen wordt uitgehard met kalk, wat de ecologische voetafdruk drastisch verlaagt. De meer dan 82.000 stenen werden in Gent op Het Arsenaal geproduceerd, een proces dat de Gentenaar live kon volgen. Het resultaat is een gevel die niet alleen de geschiedenis van de stad weerspiegelt, maar ook mee investeert in de toekomst van de stad.
Maatschappelijke impact
Het vernieuwde museum is ontworpen als een drempelloze third place in de openbare ruimte: een open warme omgeving waar mensen samenkomen, leren, creëren en ontdekken, waar we verschillende communities een plek geven. Bestaande ruimtes worden geoptimaliseerd en krijgen een nieuwe bestemming, inclusief milieuverbeteringen die het museum in staat stellen om collecties van internationaal belang te huisvesten, waardoor het programma op het gebied van designcultuur en bezoekersbereik wordt verbreed.
Fysieke impact
De nieuwe vleugel vormt het sluitstukvan de museumsite. Het ontwerp respecteert het verleden, maar kijkt vooruit. Historische interieurs zijn gerestaureerd, terwijl latere toevoegingen zijn geoptimaliseerd voor meer ruimte en betere klimaatomstandigheden. Overal waar mogelijk zijn materialen hergebruikt en is gekozen voor duurzame oplossingen. Het resultaat is een museum dat internationale collecties kan ontvangen onder top-omstandigheden én dat zijn ecologische impact drastisch verlaagt.
Overig
Door de verbouwing verdubbelt de ruimte voor de presentatie van de collecties. In Vleugel ’92 werd bijvoorbeeld ook met CLT vides dichtgemaakt waardoor twee keer zo veel vloeroppervlakte beschikbaar is om collecties tentoon te stellen. De Stadskamer in de nieuwe vleugel DING is een gratis toegankelijke plek waar je even tot rust kan komen, die bezoekers en inwoners van Gent uitnodigt en samenbrengt.
