Als architect, designer en langdurige samenwerkingspartner van Kartell ontwikkelt Ludovica Serafini al meerdere decennia een eigenzinnige visie op het ontwerpproces, waarin architectuur, meubilair en design met elkaar in dialoog gaan zonder ooit volledig samen te vallen. Tijdens een ontmoeting in Brussel vertelt ze over haar visie op design, de evolutie van Kartell en de uitdagingen van duurzaamheid.
Uw werk bevindt zich op het kruispunt van architectuur en design. Maakt u een onderscheid tussen het ontwerpen van een ruimte en het ontwerpen van een object?
Het zijn twee zeer verschillende momenten binnen een ontwerpproces. Wanneer ik architectuur of een interieur ontwerp, creëer ik een plek die bedoeld is voor de mens, een ruimte waarin hij zal wonen, werken of rusten. Het object komt vervolgens in beeld om hem in staat te stellen dingen te doen, te gaan zitten, samen te eten, te lezen of te ontspannen. De materialen en schaal veranderen, maar de visie blijft dezelfde: alles begint met een reflectie over de mens.
Blijft de functie centraal staan in uw aanpak?
De functie is fundamenteel, maar het is niet de functie die de designer ontwerpt. Wat hij ontwerpt, is de emotie die de functie oproept. Wanneer we bijvoorbeeld naar een lamp kijken, weten we al waarvoor ze dient. De functie is duidelijk: licht geven. Wat de ene lamp van de andere onderscheidt, is de emotie die ze oproept, de manier waarop ze onze perceptie van de ruimte verandert. Daar begint het ontwerp eigenlijk pas.
Beeldt u zich bij het ontwerpen van een object al de toekomstige omgeving ervan in?
Altijd. Ik stel me de ruimte voor waarin het object een plaats zou kunnen krijgen. Maar het fascinerende is om vervolgens te zien hoe mensen zich het object eigen maken. Heel vaak gebruiken ze het op een totaal andere manier dan ik had bedacht. Dat vind ik geweldig, omdat het het object verrijkt en de creativiteit verder voedt.
Uw samenwerking met Kartell duurt al vele jaren. Hoe is die in de loop der tijd geëvolueerd?
Toen we met Kartell begonnen samen te werken, stond kunststof centraal in alles. Vervolgens is het bedrijf geleidelijk ook andere materialen gaan verkennen: metaal, hout en nog vele andere. Elk nieuw materiaal opent nieuwe mogelijkheden. In design is het materiaal vaak het vertrekpunt van een project. Het beïnvloedt rechtstreeks de vorm, de technieken en zelfs het idee dat je kunt ontwikkelen.
Kartell heeft bovendien zijn werkterrein uitgebreid. Vandaag beperkt het merk zich niet langer tot meubilair, maar richt het zich op tal van aspecten van de huiselijke omgeving. Die openheid maakt het werk bijzonder boeiend.
Hoe combineert u uw creatieve vrijheid met de sterke identiteit van het merk?
Kartell is een familiebedrijf. Er is voortdurend sprake van dialoog. We wisselen ideeën, intuïties en ontdekkingen uit. Projecten ontstaan vaak uit gesprekken, eerder dan vanuit een strikt programma van eisen. Dat wederzijdse vertrouwen is essentieel. Het bedrijf gelooft in ons vermogen om goede projecten te ontwikkelen en wij vertrouwen op de manier waarop het bedrijf ze weet te realiseren.
Hoe kijkt u aan tegen de kwestie van duurzaamheid?
Duurzaamheid is een collectieve verantwoordelijkheid. We leven allemaal in dezelfde wereld en moeten die respecteren. Vandaag ontwikkelt Kartell onder meer producten uit gerecycleerde kunststof. Dat zijn nieuwe materialen met andere eigenschappen, die ons ertoe dwingen de manier waarop we objecten ontwerpen opnieuw te bekijken.
Maar duurzaamheid heeft niet alleen betrekking op materialen. Een duurzaam object is ook een object dat we lange tijd behouden, doorgeven of een tweede leven geven. Wanneer een product door de jaren heen aantrekkelijk blijft, voorkomt het nieuwe productie en vermindert het zijn impact. Dat is een essentiële dimensie van hedendaags design.
Welke ruimtes in huis inspireren u vandaag het meest?
De woonkamer, zonder enige twijfel. Als we ons het huis van de toekomst voorstellen, zouden veel functies kunnen veranderen of verdwijnen. Vandaag werken we overal met onze laptops en telefoons. Maar de woonkamer blijft een fundamentele ruimte, een plek voor ontmoeting, uitwisseling en het samenleven. Samen met de badkamer is het waarschijnlijk een van de meest essentiële ruimtes in een woning.
Is er nog een project dat u graag zou willen realiseren?
Ja, een bewoonbare drone. Ik ben al begonnen met het bedenken van dat concept: een soort mobiele woning die je met je meeneemt, zoals een slak zijn huisje met zich meedraagt. Je zou je vrij kunnen verplaatsen, een plek ontdekken, er enkele dagen verblijven en vervolgens weer vertrekken. Misschien is het een utopische visie, maar ik vind het interessant om me dergelijke mogelijke toekomsten voor te stellen. Het is ook de rol van de designer om te verkennen wat nog niet bestaat.
