Vlaamse regering maakt einde aan tegenstrijdige adviezen bij vergunningen
In de toekomst zullen alle adviesinstanties één geïntegreerd en niet-bindend advies geven voor een project. Zo worden projecten in Vlaanderen niet langer verlamd door tegenstrijdige adviezen. Het is een van de opvallende nieuwigheden in het akkoord dat de Vlaamse regering heeft bereikt over het nieuwe vergunningenbeleid. De hervorming zal de komende jaren stapsgewijs worden ingevoerd.
Complexe procedures, lange doorlooptijden, vertragende beroepsprocedures... Het Vlaamse vergunningenbeleid staat onder druk. Met het 'Actieprogramma Vergunningen' wil de Vlaamse regering werk maken van snellere procedures, meer voorspelbaarheid en meer rechtszekerheid. Minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) bestempelt de hervorming als "het koninginnenstuk van deze Vlaamse regering".
Wat verandert er allemaal? Een vooroverleg moet de slaagkansen van een project verhogen. Tijdens dat overleg kunnen mogelijke knelpunten al opgespoord en bijgestuurd worden nog voor de formele aanvraag wordt ingediend. Daarnaast moet een pauzeknop in de procedure bijsturingen mogelijk maken zonder dat de aanvrager zijn dossier moet herstarten.
Een nieuwigheid is dat maatschappelijke meerwaarde een criterium wordt bij de beoordeling van een vergunning. Zo kan de vergunningverlener bij de aanvraag voor de bouw van een nieuwe school rekening houden met de maatschappelijke en sociale meerwaarde van het project bij de beoordeling van mogelijke hinder of de ruimtelijke impact.
Nieuw is dus ook het geïntegreerde advies. Gedaan met situaties waarin projecten (soms lang) geblokkeerd zitten door tegenstrijdige adviezen vanuit de administraties. Voortaan moeten de adviesinstanties na overleg een gebundeld advies bezorgen dat bovendien niet-bindend is.
De regering verstrengt ook de beroepsregels. Met de zogenaamde "attentieplicht" wil men vermijden dat klagers argumenten moedwillig opsparen tot de beroepsprocedure. Wie bij de aanvraag voor de plaatsing van een windturbine geen bezwaar indient bij het openbaar onderzoek, zal na het verlenen van de vergunning bijvoorbeeld niet meer in beroep kunnen gaan bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.
"We moeten af van dat pestgehalte rond ons vergunningenbeleid. Vandaag kan je projecten immers te makkelijk blokkeren of eindeloos rekken. Dat stoppen we. Bezwaren moeten meteen op tafel komen, met open vizier", zegt minister-president Matthias Diependaele.
De toegang tot beroepsprocedures wordt ook beperkt tot wie een "concreet, actueel en persoonlijk omgevingsbelang kan aantonen". Zo kan een buitelandse ngo niet langer een beroep instellen tegen een omgevingsvergunning voor een chemiebedrijf in de Antwerpse haven. Wie de beroepsprocedures manifest misbruikt, riskeert zelfs een geldboete.
De Vlaamse regering vraagt ook aan de federale regering om artikel 23 van de Grondwet te verduidelijken. Dat artikel beschermt onder meer het recht op een gezond leefmilieu. De Vlaamse regering staat "volledig achter" dat principe, maar in de praktijk zorgt de huidige interpretatie van het zogenoemde standstill-beginsel voor rechtsonzekerheid bij omgevingsregels en vergunningen. Daardoor worden "noodzakelijke beleidsaanpassingen moeilijk of zelfs onmogelijk", klinkt het. "Daarom vraagt Vlaanderen aan de federale overheid om de draagwijdte van artikel 23 te verduidelijken, zodat milieubescherming verzoenbaar blijft met democratische besluitvorming, nieuwe inzichten en maatschappelijke evoluties", klinkt het.
Het hele actieprogramma wordt de komende maanden omgezet in concrete decreten en uitvoeringsbesluiten. De hervorming zelf moet de komende jaren stapsgewijs in werking treden.
Volgens minister Brouns kan "de vergunningenrevolutie" in Vlaanderen starten. "Ondernemers, lokale besturen en burgers krijgen meer duidelijkheid, snellere procedures en échte rechtszekerheid. Zo versterken we tegelijk het investeringsklimaat én de kwaliteit van onze leefomgeving. Robuuste vergunningen zijn essentieel om de welvaart in Vlaanderen veilig te stellen. Met dit ambitieuze plan houden we woord: de vergunningenrevolutie kan starten", aldus de CD&V-minister.
